ناصر جبرائیل اوغلی naser jebraeil oghli

حمل ونقل - بازرگانی - اقتصاد - بازاریابی - مطالب آزاد

سرمایه گذاری داخلی و خارجی در استان اصفهان
نویسنده : ناصر - ساعت ٤:۱٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٩/٢٤
 

 

۱- وضعیت سرمایه گذاری داخلی و خارجی در استان اصفهان را چگونه ارزیابی می کنید :

وضعیت سرمایه گذاری در استان اصفهان اگر چه در مقایسه با بعضی از استانهای دیگر امیدوار کننده است اما نسبت به پتانسیل های زیادی که دارد هنوز فاصله زیادی تا سطح دلخواه دارد . اصفهان در ابعاد گوناگون گردشگری ، صنعتی و حتی کشاورزی ظرفیت های استفاده نشده زیادی دارد که متاسفانه در جذب و جلب سرمایه گذاری داخلی و خارجی برای استفاده از این ظرفیت ها موفق نبوده است . اگر بپذیریم که سرمایه گذاری در هر استان تحت تأثیر مجموعه ای از عوامل کلان کشور و عوامل خاص استان است ، بسیاری از دافعه ها یا عدم جاذبه های سرمایه گذاری که در سطح کلان وجود دارند از جمله عدم امنیت کافی ، بلاتکلیفی و تردید ، ابهام ، بی ثباتی و عدم رعایت قوانین سرمایه گذاری و سایر قوانین ، برخوردهای سلیقه ای و عدم حساسیت بعضی از مسئولین استان برای جذب و جلب سرمایه ها و ترغیب و تشویق سرمایه گذاران و نیز رفتار دلسرد کننده با سرمایه گذاران فعلی و عدم حمایت واقعی از آنها و حتی بعضی از رفتارهای تنگ نظرانه ، باعث شده اند استان در سرمایه گذاری و جلب سرمایه های داخلی و خارجی درگیر نوعی استراتژی نیمه فعال یا استراتژی حرکت – ایست باشد .

 

٢- چه ضرورت هائی برای جذب سرمایه گذاری در اصفهان وجود دارد ؟

اگر بپذیریم که تداوم و پایدار بودن رشد و توسعه در استان موضوع حساس و مهمی میباشد ، ضرورت جذب سرمایه برای پیشرفت و حفظ سرمایه گذاریها ی صورت گرفته فعلی و نیز استفاده از فرصتها و پتانسیل های جدید ، بیشتر محسوس میگردد. استان اصفهان نیازمند استراتژی توسعه است و توسعه محتاج سرمایه گذاری مداوم است . بالا بودن تعداد نیروهای جوان و آماده به کار ، وجود ظرفیت های خالی و استفاده نشده در بخشهای گوناگون ، مراقبت از صنایع فعلی و حفظ جاذبه های فرهنگی ، اجتماعی و اقتصادی در استان از جمله عواملی هستند که ضرورت سرمایه گذاری را برای استان اصفهان بیشتر مطرح می سازند .

 

٣- با توجه به اینکه استان اصفهان از پتانسیل های خوبی برای سرمایه گذاری برخوردار است چه راه کارهائی برای به فعل درآوردن این نیروهای بالقوه پیشنهاد می کنید ؟

با بررسی موانع و مشکلات موجود از زبان سرمایه گذاران فعلی ، شناخت دلایل و علل خروج سرمایه از کشور و نیز آگاهی از چگونگی فرایند سرمایه گذاری در استان اصفهان ، راه کارهای احتمالی بهبود سرمایه گذاری در استان شناخته میشوند .

بنظر میرسد تمرکز زدائی یکی از سیاستهای مهم دولت آینده خواهد بود و این فرصتی ارزنده برای سرمایه گذاران و سرمایه گذاریهای جدید در استان خواهد بود . اگر سیاست تمرکز زدائی و توزیع امور سیاسی ، اقتصادی دولت آینده براساس پتانسیل های هر منطقه باشد نوع سرمایه گذاری در هر منطقه از جمله اصفهان بهتر از گذشته خواهد بود .

سرمایه گذاری های دولتی در گذشته گاهی بدلایلی خارج از مطالعات واقع بینانه و امکان سنجی های درست صورت گرفته که معضلاتی را در استان بوجود آورده است و با کوچک شدن دولت و بهادادن به بخش خصوصی میتوان امیدوار بود که مسیر سرمایه گذاری در استان ، مسیر منطقی تری پیدا کند . تشکیل کمیته ای توسط اطاق بازرگانی و صنایع و معادن اصفهان و با ترکیبی از نیروهای توانمند و علاقمند صنعت ، کشاورزی ، معدن ، بازرگانی و دانشگاه برای مطالعه در مورد مزیت ها ، پتانسیل ها و زمینه های سرمایه گذاری و معرفی نتایج به سرمایه گذاران داخلی و خارجی و بومی و غیر بومی بهترین و اصولی ترین راه برای جذب سرمایه ها و سرمایه گذاریهای مفید و مؤثر خواهد بود . یکی از حلقه های مفقوده در سرمایه گذاری ایران نبود اطلاعات به روز و درست است که خود ناشی از کم توجهی گروه های مسئول و تشکل های حرفه ای است .

 

۴- چه عواملی باعث شده که سرمایه گذاران در کشور نسبت به سرمایه گذاری نگرش مثبت نداشته باشد و ...

عدم نگرش مثبت نسبت به سرمایه گذاری حاصل برداشت ها ، تجربیات و ارزیابی های سرمایه گذاران است . سرمایه گذاری قصد و عمل بکارگیری سرمایه در محیطی امن و سود آور است. دو عامل «امنیت و منفعت » بالهای پرواز سرمایه گذاری هستند که در مقایسه با محیط ها و موقعیت های دیگر مورد ارزیابی قرار میگیرند و چنانچه این دو عامل مناسب باشند سرمایه گذاری صورت میگیرد .

امنیت حاصل مجموعه ای از عوامل سیاسی ، قانونی ، اجتماعی و فرهنگی است که خود باعث آرامش یا تنش ، ایستائی یا پویائی و تغییر یا تردید میگردد.

نگرانی سرمایه گذاران در زمینه امنیت حاصل عدم شفافیت قوانین ، بی ثباتی و تغییرات زیاد ، برخوردهای سلیقه ای ، عدم اجرای درست قوانین ، تبعیض ، کارشکنی ، عدم همخوانی وعده و عمل ، برخوردهای خصمانه و نادرست با سرمایه گذاران و تهدیدها و تحریک های گوناگون ، تصمیم دادن بعضی از خطاها و خطا کاران به کل سرمایه داران و سرمایه گذاران ، در خواستها و انتظارات غیر منطقی بعضی از افراد مسئول و غیر مسئول و هسته های قدرت کاذب و وجود رشوه و فساد آشکار و پنهان است .

به طور خلاصه مهمترین عامل عدم نگرش مثبت برای سرمایه گذاری احساس نا امنی ، نا اطمینانی و بلاتکلیفی و وجود ریسک بالای سیاسی / قانونی است . تا روزی که شاخص ریسک سیاسی / قانونی کاهش نیابد و فضای امنیت اقتصادی مطلوب نگردد هیچگاه نمیتوان انتظار داشت که تحت تأثیر گفته ها و وعده ها و جاذبه های کاذب کسی ترغیب به سرمایه گذاری شود .

یکی دیگر از عواملی که نگرش مثبت را کمرنگ می کند ، ضعف مدیریت امور سرمایه گذاری و نبود زیر ساخت های لازم برای سرمایه گذاری است .

 

۵- آیا ضعیف بودن بخش خصوصی در برابر قدرت مطلق بخش دولتی میتواند یکی از عوامل کندی روند سرمایه گذاری در کشور محسوب شود ؟

بدون شک اگر اقتصاد غیر دولتی و آزاد به معنای واقعی در جامعه شکل بگیرد فضای سرمایه گذاری مناسب تر خواهد شد . البته بخشهائی از اقتصاد که در اختیار دولت است نیز نیازمند سرمایه گذاری هستند که چنانچه موانع سرمایه گذاری برطرف گردند ، این امکان وجود دارد که سرمایه های داخلی و خارجی به آن سو نیز کشیده شوند . امروز یکی از بیشترین سرمایه گذاریها در بخش نفت و گاز صورت میگیرد که در اختیار دولت است . اما چون اعتماد و اعتبار این بخش از اقتصاد بیش از سایر بخش هاست حتی با دولتی بودن این بخش گرایش به سرمایه گذاری چشمگیر است .

یکی از نکات بسیار مهم در سرمایه گذاری ، مشخص و شفاّف بودن رویکرد دولت در حوزه اقتصاد است . رویکرد اقتصاد دولتی شرایط ویژه و قوانین و مقررات و ابزارها و رفتارهای خاص خود را دارد که در هر حال نمیتواند برای بخش خصوصی و سرمایه گذاران داخلی و خارجی جذاب باشد . مالکیت و حاکمیت دولت در اقتصاد همواره نوعی نگرانی و واکنش منفی برای سرمایه گذاران بوجود میاورد . زیرا دولت میتواند هر زمان که منافعش ایجاب کند با تغییر قوانین و جهت گیری های تازه مشکلات گوناگونی را برای بخش خصوصی در یک رقابت نا برابر بوجود آورد .

هرجا و هر گاه اطمینان و اعتماد برای سرمایه گذاری فراهم شود و اعتبار سرمایه گذار جدی گرفته شود ، سرعت سرمایه گذاری افزایش می یابد . مشکل جامعه ما برای سالهای طولانی نوعی عدم اعتماد متقابل بین دولت و سرمایه گذاران و بخش دولتی و خصوصی بوده است گاهی این بی اعتمادی شدت یافته که خود باعث فرار سرمایه ها شده است.

مهمترین موانعی که بازدارنده جذب سرمایه های داخلی و خارجی است عبارتند از :

  • بالا بودن ریسک سیاسی ، اقتصادی ، مالی و سرمایه ای
  • ضعف مدیریت امور سرمایه گذاری در کشور و کهنگی و طولانی بودن و پیچیدگی فرایند سرمایه گذاری
  • ضعف قانومندی و نظام مندی در نظام سرمایه گذاری و سرمایه پذیری ایران
  • نبود زیر ساخت های مناسب برای سرمایه گذاری
  • عدم اطلاع رسانی درست وبموقع و شفاف و جامع
  • حاکمیت نگرش اقتصاد دولتی در جامعه و بی تفاوتی ها نسبت به پدیده مهم سرمایه گذاری
  • بوروکراسی شدید در سازمانها و مراکز گوناگون
  • نگاه منفی نسبت به سرمایه گذاران و سرمایه داران
  • ناراضی بودن سرمایه گذاران فعلی
  • مشکلات و محدودیتها و موانع ناشی از روابط و عوامل بین المللی
  • عدم وجود عوامل جذّاب برای سرمایه گذاری در مقایسه با بازارها و کشورهای همسایه

آمارهای نگران کننده ای که اخیرا" توسط اطاق بازرگانی دوبی منتشر گردیده بیانگر نا مناسب بودن فضای مناسب سرمایه گذاری در کشور است . بنابر آخرین گزارش اطاق بازرگانی دوبی تا کنون بیش از ٢٠٠ میلیارد دلار توسط چهارصد هزار ایرانی فقط در امارات متحده عربی سرمایه گذاری شده است که پیش بینی میشود تا پایان سال جاری این رقم به ۳٠٠میلیارد دلار برسد .

اقتصاد دولتی ایران در رقابت با اقتصاد خصوصی امارات که به تعبیری مانند یک شرکت بزرگ خصوصی اداره میشود ، بسیار کند ، غیر حساس و پیچیده عمل میکند . این ویژگیها همراه با آماده نبودن امنیت مطلوب اقتصادی و وعده های زیاد بدون عمل و بعضی از اتفاقات و حوادث جانبی ضعف مدیریت زمینه ، ساز اینگونه سرمایه گریزی ها بوده و خواهند بود . وجود ۶۵٠٠ شرکت ایرانی در دوبی علامت آماده نبودن شرایط مطلوب سرمایه گذاری در کشور است زیرا با همه تسهیلات و امکاناتی که در آنجا وجود دارد ، زندگی در آنجا آسان نیست آنچه باعث میشود تا سرمایه گذار شرایط دشوار کاری را بپذیرد «آزادی ، امنیت و منفعت » است که لازمه آن مدیریت قوی و حرفه ای است .

 

۶- فکر می کنید بتوان از روش فاینانس برای گسترش جذب سرمایه گذاری در بخش های مختلف صنعت کشور استفاده کرد ؟

فاینانس یکی از شیوه های سرمایه گذاری یا نوعی تسهیلات سرمایه گذاری است که به موازات سایر شیوه ها و تسهیلات میتواند در مواردی مفید باشد . هر اندازه شرایط و زمینه سرمایه گذاری آماده تر شود و رقابت بیشتر گردد ، انواع شیوه ها و تسهیلات در سطح داخل و جهانی مطرح میگردند که در نهایت بنفع اقتصاد و جامعه خواهد بود .

 

۷- بنظر شما سرمایه گذاری خارجی در کشور چه نتایج مثبت و منفی در پی دارد و چه اهدافی را دنبال می کند ؟

مهمترین نتایج مثبت سرمایه گذاری خارجی در فضای مناسب ، فعال شدن اقتصاد کشور ، افزایش اشتغال ، استفاده از ظرفیت های خالی ، افزایش کمی و کیفی محصولات ، توسعه صادرات ، بهبود شرایط زندگی مردم و سلامتی و شادابی اقتصادی و

اجتماعی و زندگی با مفهوم واقعی خواهد بود . بهبود روابط بین الملل ، نگرش مثبت خارجیان به ایران ، حضور در صحنه مبادلات بین الملل و استفاده از فن آوریهای نوین و ارتباط با بازارها و فرصتهای جهانی و استفاده از امتیازات و تسهیلات و معافیت ها از دیگر نتایج حاصله از سرمایه گذاری خارجی است .

افزایش سرمایه گذاری خارجی در ایران به نوعی بیانگر اعتماد خارجیان به نظام اقتصادی و قانونی کشور است که خود امواج تازه ای از فعالیتها را بوجود میاورد . سرمایه گذاری خارجی همراه با خود مدیریت و روشهای نوین را میاورد که خود میتواند زمینه ساز تحول و دگرگونی در بسیاری از ساختارها و رفتارها باشد .

مهمترین هدف همه سرمایه گذاریها افزایش در آمد و منافع است که در کنار آن اهداف اجتماعی و گاهی سیاسی نیز مورد توجه قرار میگیرند .

 

۸- چشم انداز سرمایه گذاری درست توسعه ۲٠ ساله

اصولا" توسعه بدون سرمایه گذاری یک شعار است . دستیابی به اهداف توسعه ۲٠ساله کشور مشروط به جذب و جلب انواع سرمایه هاست و جذب سرمایه ها بر اساس برنامه ریزی و مدیریت درست زمانی امکان پذیر است که رویکرد نظام و دولت رویکردی رقابتی ، آزاد و توسعه گرا و جهانی باشد . بعبارتی رویکرد درست همراه با فضا سازی جهت امنیت و منفعت اقتصادی و قانونمندی و نظام مندی های مناسب باعث میگردند تا علاوه بر ایجاد انگیزه سرمایه گذاران فعلی ، بسیاری از سرمایه های ایرانیان خارج از کشور به ایران باز گردد سرمایه گذاران خارجی راغب به سرمایه گذارای در ایران گردند.

ایران با پتانسیل های گوناگون منطقه بکر یا فراموش شده ای است که اگر زمینه را فراهم کنیم امکان رشد و توسعه سرمایه گذاری فراهم خواهد شد .

در خاتمه لازم به یادآوری است که « سرمایه و نیروی انسانی » با وجود «بازار و قانونمندی » مناسب میتواند تحولات بسیار سازنده و مفیدی را برای نسل آینده بوجود آورند .

 

خلاصه اینکه :

 

رویکرد سرمایه گذاری بدون مشخص شدن رویکرد اقتصادی یعنی اقتصاد دولتی یا بازار ، رویکردی مبهم خواهد بود . اولین نکته در سرمایه گذاری آینده کشور شفاف شدن رویکرد اقتصادی کشور و بدنبال آن رویکرد سرمایه گذاری است . بعنوان مثال اگر رویکرد

اقتصادی کشور مبتنی بر بها دادن واقعی به بخش خصوصی و گسترش حوزه خصوصی سازی و نه محدود کردن حوزه به «مخصوص» ها و خاصه سازی باشد بطور قطع امکان جذب و جلب سرمایه بخش خصوصی افزایش می یابد .

در شرایط فعلی سرمایه گذاری در ایران تحت تأثیر شفاف شدن رویکردهای اقتصادی دولت جدید خواهد بود و به همین دلیل بسیاری از سرمایه گذاران داخلی و خارجی برای چندمین بار طی سالهای طولانی پس از انقلاب در شرایط صبر و انتظار برای تصمیم گیری قرار دارند .

توسعه سرمایه گذاری داخلی و خارجی و رفع موانع سرمایه گذاری ویژه از طریق بالا بردن امنیت اقتصادی و بهادادن به بورس به عنوان حلقه وصل بین تولید و سرمایه گذاری از جمله نکات مهمی هستند که در اولین مصاحبه رئیس جمهور جدید به آنها اشاره شده است و نشان دهنده رویکرد اقتصاد فعال و پویا و خصوصی و آزاد است که بطور قطع برای تحقق آنها لازم است تا به پدیده سرمایه گذاری بعنوان یک ضرورت توسعه پایدار توجه گردد. در هر حال سرمایه گذاران در ایران دوران مطالعه جدیدی را میگذراند که امیدواریم با روشن شدن راهبردها و سیاستهای دولت جدید ، هرگونه تردید و بلاتکلیفی و نگرانی برطرف گردد و با قوانینی حمایت از سرمایه گذاری شاهد تحول در حوزه سرمایه گذاری باشیم .