ناصر جبرائیل اوغلی naser jebraeil oghli

حمل ونقل - بازرگانی - اقتصاد - بازاریابی - مطالب آزاد

رویداد های اقتصادی
نویسنده : ناصر - ساعت ٩:٤٤ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۸/۱٠/۱٢
 

 

فصـل سوم: اقتصـاد جهـان

پيش درآمد

اقتصاد جهان فصل زمستان را با چند رويداد مهم پشت سرگذاشت. اقتصاد آمريكا نيز همانند اقتصاد ايران در ماه هاي پاياني سال در حال تدوين بودجه سال 2007 ميلادي خود بود و رقم 7/2 تريليون دلار را به بودجه اختصاص داد كه شاخص اصلي اين بودجه مطابق روال سالهاي اخير هزينه هاي دفاعي و جنگي و كاهش هزينه هاي بهداشتي و درماني است. اما شايد بتوان مهم ترين رويداد اقتصادي آمريكا و در عين حال يكي از مهم ترين آنها در جهان را تغيير رياست بانك مركزي آمريكا تلقي نمود. آلن گرين اسپين كه از سال 1987 در دوران رياست جمهوري رونالدريگان به رياست بانك مركزي آمريكا يعني مهمترين اداره اقتصادي جهان رسيد و بحران هاي مالي بسياري را با موفقيت پشت سرگذاشت جاي خود را به بن برنانك كه پيش از اين رياست مشاوران اقتصاد كاخ سفيد را بر عهده داشته داد. اعداد و ارقام در اقتصاد آمريكا نشان مي دهد كه تاكنون بيش از يك تريليون دلار در جنگ عراق هزينه شده است.

در آلمان يعني بزرگترين صادر كننده جهان آنجلا مركل به صدر اعظمي انتخاب شد و اميد مي رفت تا اصلاح طلبان آلماني حداكثر آرا را بدست آورند اما اين اتفاق رخ نداد و اين انتخاب ضربه اي به اصلاحات اروپا نيز بود. اختلافات ميان شيراك و بلر بر سر بودجه اتحاديه اروپا نيز به اوج خود رسيده است و مشكلي را بر انبوه مشكلات اتحاديه اروپا افزوده است.

جهاني سازان نيز در داووس سوئيس گردهم آمدند و دوباره براي اقتصاد جهان تصميم گرفتند، در اين اجلاس موضوعات مهمي مورد بحث و بررسي قرار گرفت كه مهمترين آنها موضوع خلاقيت و روشهاي توليد فكر و مساله هند و چين بود.

آمريكا:

همچنانكه در روزهاي پايان سال 1384 بحث بودجه در ايران بسيار داغ بود، بودجه سال 2007 آمريكا را نيز در حال بررسي بود اين بودجه معمولا خيلي زود و بسيار زودتر از ساير كشورها منتشر و بررسي مي‌شود. وزراي مختلف به كميته هاي مرتبط با وزارتخانه خود مي روند و از بودجه دفاع مي كنند. و در اين ميان كاندوليزا رايس در كيمته روابط خارجي حاضر شد و به بودجه خصمانه اي عليه ايران به مبلغ 75 ميليون دلار اشاره داشت. بودجه سال 2007 آمريكا 7/2 تريليون دلار است و مطابق معمول بزرگترين بودجه جهان است. شاخه اصلي اين بودجه مطابق روال سال هاي اخير هزينه هاي دفاعي و جنگي و كاهش هزينه هاي بهداشتي و درماني است. بودجه دفاعي آمريكا 8/4 درصد افزايش يافته و به 3/439 ميليارد دلار مي رسد و در مقابل در قالب برنامه اي پنج ساله حدود 36 ميليارد دلار از هزينه هاي بهداشت و درمان كم مي شود.

تغيير رياست بانك مركزي آمريكا

آلن گرين اسپين يك جمهوري خواه سنتي است كه در سال 1987 در دوران رياست جمهوري رونالد ريگان جمهوري خواه به رياست بانك مركزي آمريكا انتخاب شد. او يك اقتصاددان آكادميك فارغ التحصيل دانشگاه نيويورك است. مهمترين پست وي رياست شوراي اقتصاددانان در دوران رياست جمهوري جرالد نورد رئيس جمهوري آمريكا بود . علاوه بر اين وي مشاور كميسيون امنيت اجتماعي در دوران ريگان بود. اما در سمت رئيس كل بانك مركزي آمريكا و مهمترين اداره اقتصادي جهان بحران‌هاي مالي بسياري را با موفقيت پشت سر گذاشت. اكنون بن برنانك كه پيش از اين رياست مشاوران اقتصادي كاخ سفيد را بر عهده داشت جانشين او و خواهان يك سياست برنامه ريزي شده براي مقابله با تورم شده است. او دكتراي اقتصاد از ام – آي – تي دارد و مدتي رياست دانشگاه اقتصاد پرينستون را بر عهده داشته و برخلاف گرين اسپين از سابقه آكادميك بسيار قوي برخوردار است و به دليل همين ويژگي انتظار مي رود شرايط اقتصادي آمريكا در دوران او بهبود يابد.

سخنراني سالانه بوش در آمريكا:

بوش ديدگاههاي خود درباره اوضاع خاورميانه، جنگ عليه تروريسم ، مسائل امنيتي و موضوع وابستگي آمريكا در بخش انرژي و استراق سمع مكالمات تلفني مردم آمريكا را در جريان يك سخنراني به كنگره اين كشور ارائه كرد. او در ابتداي سخنراني خود تلاش كرد تا آمريكايي‌ها را براي مقابله به وحدت و انسجام در سال جديد فراخواند و گفت آمريكايي ها براي مقابله با مشكلات بزرگ بايد با حسن نيت عمل كنند و به يكديگر احترام گذارند. وي گفت تنها راه براي حفاظت مردممان، تنها راه تضمين صلح، تنها راه كنترل سرنوشتمان از طريق به دست گرفتن رهبري است.

بوش در مورد دموكراسي در خاورميانه گفت: ايالات متحده آمريكا از اصلاحات دموكراتيك در سراسر خاورميانه بزرگ حمايت مي كند. برگزاري انتخابات در خاور ميانه براي ما ضروري است اما اين فقط آغاز كار است. برقراري دموكراسي نيازمند حاكميت قانون است و حفاظت از اقليتها و تشكيل نهادهاي مسئول و قوي تنها با يك راي دادن حاصل نمي شود. به گفته او، دموكراسي‌هاي خاورميانه شبيه دموكراسي‌هاي ما نيست چرا كه آنها نمادي از فرهنگ مردمشان هستند اما آزادي براي همه كشورهاي خاورميانه وجود خواهد داشت، چراكه آزادي حق همه انسانهاست وي در مورد ايران نيز گفت: دولت ايران با بلند‌پروازي‌هاي هسته اي خود جهان را به چالش طلبيده است و جهان نبايد به ايراني ها اجازه دهد كه به تسليحات هسته اي دست يابند. آمريكا به جلب نظر جهانيان براي مقابله با اين تهديدها ادامه خواهد داد.

بوش در ادامه سخنراني خود در مورد وضعيت اقتصادي آمريكا گفت: آمريكا طي دو سال و نيم گذشته 6/4 ميليون شغل جديد ايجاد كرده، بيشتر از ژاپن و اتحاديه اروپا. براي حفظ يك آمريكاي رقابتي بايد اقتصادمان را شكوفا نگه داريم و اقتصاد زماني شكوفا مي‌شود كه آمريكايي ها پول بيشتري براي خرج كردن، پس انداز و سرمايه گذاري داشته باشند. ما در حال حاضر با رقيبان جدي چون هند و چين مواجه هستيم و اين موجب نا امني است و نگراني مردم ما را افزايش مي دهد. ما يك اقتصاد راكد درجه دو نمي خواهيم و به همين دليل بايد با اعتماد به نفس عمل كنيم. دلارهاي مالياتي بايد منطقي هزينه شود و با افزايش هزينه هاي اضافي مقابله كنيم. آمريكاي با توان رقابتي نيازمند انرژي است و در اين زمينه ما مشكل جدي داريم. آمريكا معتاد نفت است، نفتي كه از قسمت هاي بدون ثبات جهان وارد مي شود. بهترين راه براي از بين بردن اين وابستگي رسيدن به فن آوري است. او به آماري بيش از يك ميليون نفر مبتلاي به ايدز نيز اشاره كرد و خواهان مبارزه با ايدز در آمريكا شد.

هزينه هاي اقتصادي جنگ آمريكا در عراق

سه سال قبل زماني كه آمريكا براي جنگ با عراق آماده مي شد، بحث چنداني در مورد هزينه هاي احتمالي جنگ مطرح نبود. زمانيكه لاري ليندسي مشاور اقتصادي رئيس جمهور گفت كه احتمالا هزينه هاي جنگ به 200ميليارد دلار خواهد رسيد كاخ سفيد سريعا پاسخ داد كه: اين رقم يك تخمين است كه به طور ناخالص بيش از اندازه بر آورد شده است. ليندسي با گفتن اين جمله كه ادامه جنگ به صورت موفقيت آميز براي اقتصاد خوب خواهد بود بركنار شد.

كنگره آمريكا آشكارا حدود 357 ميليارد دلار براي فعاليتهاي نظامي، بازسازي، هزينه هاي سفارت خانه و بهبود امنيت در پايگاههاي آمريكايي و برنامه‌هاي كمك خارجي در عراق و افغانستان اختصاص داده است. اما اين همه هزينه ها تا پايان نوامبر 2005 بوده كه 251 ميليارد دلار آن در عراق و 82 ميليارد دلار در افغانستان و 24 ميليارددلار براي فعاليتهاي مرتبط خارجي اختصاص يافته است.

تا پايان سال 2005 بيش از 16000 فرد نظامي در عراق مجروح شده اند كه علي رغم وجود زره محافظ از بدن تعداد زيادي از سربازان مجروح داراي جراحات هاي مغزي، آسيب‌هاي نخاعي و قطع عضو مي باشند. حدود 20درصد مجروحين از ناحيه مغز يا نخاع آسيب ديده اند و 6 درصد هم دچار قطع عضو شده اند، 21درصد هم از جراحت هايي شامل كوري و كري رنج مي برند و حدود سي تا چهل درصد سربازان آمريكايي در سه يا چهار ماه اول بازگشت از عراق با مسائل و مشكلات رواني و ذهني درگيرند. افرادي كه از ناحيه مغزي آسيب ديده اند يعني 3213 نفر ، نيازمند هزينه‌هاي مراقبت از 000ر600 تا 5 ميليون دلار مي باشند، با احتساب اين هزينه ها و پرداخت هايي بابت ديه به خانواده‌هاي سربازان كشته شده در اين جنگ هزينه‌هاي اقتصادي جنگ آمريكا در عراق بالغ بر 1000 ميليارد دلار شده است.

از سوي ديگر امنيت جهاني دچار مشكل شده است. در حاليكه يكي از هدف‌هاي جنگ با عراق ايجاد احساس امنيت در جهان بود اما اكنون اين جريان معكوس شده است و خاورميانه بيش از پيش نا امن شده و بمب گذاري در مادريد و لندن اين جريان را تشديد كرده است آنچه امروز مشخص است اين است كه عراق نه داراي سلاح كشتار جمعي بوده و نه توانايي لازم براي افزايش سريع آنها را در اختيار داشته است و همينطور ارتباطي نيز با القاعده نداشته است. اما اكنون زمينه هاي لازم براي اين ارتباط فراهم شده است. در قبال اين تهديد امنيت و جلوگيري از جابجايي آزادانه افراد، كالاها و خدمات افزايش يافته است و اين امنيت گسترده در مرزها خود مانعي بر سر راه تجارت آزاد مي باشد. قيمت نفت نسبت به زمان قبل از جنگ بسيار افزايش يافته است. كارشناسان معتقدند هزينه جنگ در عراق براي هر بشكه نفت 25 دلار بوده است.

آلمان

آنجلا مركل در اولين روز پس از كسب مقام صدر اعظمي آلمان، براي تاكيد بر دوستي و مودت با فرانسه عازم اين كشور شد و با ژاك‌شيراك ديدار كرد. مركل از منتقدان اصلي پيوستن شرودر به شيراك در مخالفت با حمله نظامي آمريكا به عراق بوده است و به نظر مي‌رسد مركل بر خلاف شرودر روابط آلمان و فرانسه را در راس روابط دوجانبه آلمان با كشورهاي اروپايي قرار نخواهد داد. وي بيش از شرورد تمايل به برقراري ارتباط با انگليس و آمريكا دارد. مركل در لندن و در ديدار با توني بلر گفت: محور آلمان – فرانسه همواره نيرويي قوي براي توسعه اروپا بوده اما اين مساله حائز اهميت است كه ما براي ترقي و تحولات اجتماعي در كشورهاي عضو اتحاديه اروپا و برقراري اتحاد ميان اين كشورها به كمك انگليس نياز داريم. مركل و بلر هر دو معتقدند كه با تشكيل يك جبهه متحد در اتحاديه اروپاي 25 عضوي قادر خواهند بود با چالش هاي اقتصادي كه بيشتر از سوي آسيا متوجه آنها مي شود، قوي تر برخورد كنند.

مركل همچنين خواستار روابط نزديكتر با كشورهاي كوچك عضو اتحاديه اروپا از جمله لهستان است. وي معتقد است تعميق روابط با كشورهاي كوچك اتحاديه اروپا و نيز گسترش همكاري هاي فرا آتلانتيك براي آلمان و اين كشورها سودمند است. دولت جديد آلمان از يكپارچگي اروپا حمايت مي كند و خواهان ارتقاي اين يكپارچگي است. وي گفت: اروپا بايد به اصلاحات اقتصادي توجه كند تا در دنيايي كه با جهاني سازي روبرو است، بتواند رقابت كند. الگوي اجتماعي اروپا تنها زماني موفق خواهد بود كه بخش اقتصادي توانمندي داشته باشد و الگوهاي اقتصادي و اجتماعي دو روي يك سكه هستند.

مركل در خصوص پيشبرد مفهوم چند جانبه‌گرايي يا مخالفت با اهداف واشنگتن در خاورميانه بسيار محتاطانه تر از شرودر عمل مي كند و سعي دارد در اين خصوص اصطكاكي با آمريكا پيش نيايد. از سوي ديگر مركل خواستار روابط آلمان با اسرائيل است. به عقيده وي روابط با اسرائيل يك گنج با ارزش است كه بايد از آن محافظت كرد.

يكي ديگر از نكات برجسته سياست خارجي مركل مخالفت قاطع با پيوستن تركيه به اتحاديه اروپا است. وي با عضويت كامل و رسمي تركيه در اتحاديه اروپا مخالف و خواستار روابط مشاركتي با حقوق ويژه براي اين كشور است. مساله هسته‌اي، اسرائيل و روابط اقتصادي سه اصل مهم در روابط دو كشور ايران و آلمان هستند. مركل در مواجهه با پرونده هسته اي ايران تلاش خواهد كرد تا حد ممكن با آمريكا نزديك شود و با هم‌پيمانان اروپايي خود موضع مشتركي دارد. اختلاف نظرهاي موجود بر سر پرونده هسته اي ايران بر روابط اقتصادي برلين – تهران سايه افكنده است.

در راس سياست هاي داخلي اقتصادي مركل رساندن كسري بودجه عمومي آلمان به پائين‌تر از 3 درصد از توليد ناخالص داخلي يعني محدوديت قيد شده توسط اتحاديه اروپا قرار دارد . اصلاحات در سيستم فدرال كه از سال 2004 شروع شد نيز يكي از برنامه هاي اصلي دولت مركل مي باشد در سال 2005 آقاي شرودر و خانم مركل در مورد كاهش نرخ ماليات شركت‌ها به توافق رسيدند و اكنون هنگام تحقق عملي اين هدف است و اگر كار به خوبي پيش رود دولت متشكل از احزاب چپ و راست ممكن است اصلاحات جاه‌طلبانه تري مانند سيستم پيچيده مالياتي و اساسنامه‌هاي كشور را آغاز كند. بزرگترين چالش پيش روي دولت آلمان در سال 2006 متقاعد كردن آلماني ها به نيازشان براي اصلاحات اقتصادي بيشتر و وادار كردن آنها به برخورد خوشبينانه تر با آن اصلاحات است. اكثريت آلماني ها بر اين باورند كه هدف اصلاحات آسيب رساندن به آنهاست نه بهبود اقتصادي كشور تا توان سرمايه گذاريهاي لازم را در زمينه هاي آموزش، فن‌آوري و ساختارهاي زير بنايي داشته باشد و در عين حال قادر باشد مقداري از تعادل اجتماعي را كه براي بيشتر آلمان ها مهم است را حفظ كند. دولت جديد آلمان بيش از سلف خود ناچار به موفقيت است. اگر قادر نباشد رشد اقتصادي را افزايش و بيكاري را كاهش دهد (كه به ترتيب نزديك به يك درصد و 8/4 ميليون نفر هستند) راي دهندگان به احزاب كوچكتر و حتي تندروتر روي خواهند آورد.

اروپا

دلهره و اضطرابي كه راي منفي مردم فرانسه و هلند به پيش نويس قانون اساسي اتحاديه اروپا در اواسط سال 2005 در مورد هستي اين اتحاديه بوجود آورد در سال 2006 هم سايه اش سنگيني خواهد كرد. اين ناكامي به قدري سنگين بود كه رهبران اتحاديه اروپا تا چند ماه نمي توانستند اين نتيجه آشكار را هضم كنند كه قانون اساسي اروپا شكست خورده است. ممكن است چند سال طول بكشد تا جايگزيني براي دورنما يا چشم انداز آينده اين اتحاديه اروپا ترسيم شود. مقاومت در برابر بسط و گسترش اتحاديه اروپا در سال 2006 بيشتر مي شود. طرفداران اتحاديه اروپا نسبت به نويدهايي كه به روماني و بلغارستان داده مي‌شود ابراز نگراني مي كنند و بيشتر اميدوارند تركيه هرگز به اتحاديه اروپا نپيوندد. طرفداران آزادسازي اميدوار بودند كه در انتخابات شهريور (1384) در آلمان آنجلا مركل و اصلاح طلبان اكثريت آرا را بدست آورند اما نتايج ريخته و پاشيده در اين انتخابات ضربه اي به اصلاحات بود. بعيد است انتخابات بهار 2006ايتاليا كمكي به وضع موجود كند. در سال 2006 آمريكا و آسيا بار ديگر رشد اقتصادي سريعتري را نسبت به اكثر كشورهاي اتحاديه اروپا به خصوص سه كشور فرانسه و آلمان و ايتاليا تجربه خواهند كرد كه 70 درصد پول واحد اروپا در آنها جريان دارد. بانك مركزي اروپا به خاطر پائين نياوردن نرخ بهره مورد تمسخر قرار خواهد گرفت و در منطقه اي كه يورو در جريان است توافقنامه ثبات و رشد نيز به خاطر انتخاب مضحك اين دو واژه تمسخر خواهد شد چون كسري بودجه ملي از 3 درصد توليد ناخالص داخلي هم بيشتر خواهد شد. در اين صورت زمزمه هايي در مورد اينكه اصلا ايده پول واحد اروپا ايده خوبي است به گوش خواهد رسيد.

فشار ديگر بر اتحاديه اروپا در سال 2006 بحث و اختلاف نظر در مورد بودجه اتحاديه اروپا خواهد بود. خواست شيراك اين است كه هزينه هاي مربوط به سياست مشترك كشاورزي اتحاديه اروپا بدون تغيير باقي بماند . اما بلردر نقطه مقابل اوست، بلر مي خواهد از استرداد بودجه اي كه مارگارت تاچر در سال 1984 وضع كرده بود به عنوان حربه اي استفاده نمايد و مي گويد تنها زماني حاضر است در مورد اين استرداد مذاكره كند كه اصلاحات بيشتري در سياست مشترك كشاورزي اتحاديه اروپا صورت پذيرد، تا يكي از اين دو كوتاه نيايد رسيدن به توافق در مورد بودجه سال 2007 در سال 2006 دشوار به نظر مي‌رسد.

اجلاس 2006 داووس

ربع قرن پس از پايان جنگ ويرانگر جهاني دوم، در سال 1971 ميلادي پرفسور كلاوس شواب اقتصاددان سوئيسي بنياد و مجمعي را پايه گذاري كرد كه همه ساله از اقصي نقاط دنيا در دهكده داووس كشور سوئيس گرد هم مي‌آيند تا به مهمترين رخدادهاي سالي كه گذشت و نيز روند كلي آينده اقتصاد جهان به بحث و گفتگو بپردازند. زمستان 1384 براي سي و ششمين بار اين اجلاس تشكيل شد كه در آن فرهيختگان، اقتصاد دانان، سياستمداران، بازرگانان و صاحبان سرمايه از 90 كشور جهان گرد هم آمدند. نزديك پانزده سال است كه از وزارت خارجه و بانك مركزي ايران براي شركت در اجلاس داووس دعوت به عمل مي‌آيد و تنها رئيس دولتي كه از طرف دولت ايران شركت كرد آقاي خاتمي بود و البته در اجلاس سي و ششم هيچكس از طرف دولت جمهوري اسلامي حضور نداشت.

موضوع اين اجلاس هر ساله متفاوت است كه موضوع اجلاس سي و ششم، خلاقيت ضروري بود يعني روش هاي توليد فكر چيست؟ روشهاي خلاقيت چيست؟ در زير مجموعه خلاقيت كه به عنوان موضوع كنفرانس انتخاب شد مباحث مختلفي مطرح بود و در بررسي آن به موانع خلاقيت از جمله فساد وعدم همكاري بخش خصوصي وعمومي اشاره شد، بحث كلي در مورد فساد اين بود كه كشورها و دولت ها در يك قرن گذشته راه هاي مختلفي را براي تقليل سطح فساد وحتي از بين بردن فساد در پيش گرفتند و اجماع اين بوده است كه مهمترين روش مبارزه با فساد اين موارد هستند: غير دولتي كردن اقتصاد، چون به هر ميزان نقش دولت در اقتصاد كمتر باشد و افراد مسئوليت تامين معاش خود از طريق فضاهاي خصوصي را داشته باشند در جامعه سطح فساد كاهش پيدا مي كند، زيرا هر جاي دنيا كه حضور دولت در اقتصاد را پر رنگتر مي بينيم، آنجا نرخ فساد هم بالاتر است. روش ديگر اين كه وظيفه دولت ها ايجاد فرصت براي شهروندان است، الان مفهومي كه در رابطه با مديريت سياسي و اقتصادي در جهان مطرح است بازار دولت (Market-State) نام دارد به عبارت ديگر وظيفه دولت اين است كه – دولت بازار فكر و خلاقيت و توليد و ثروت را براي شهروندان ايجاد كند يعني بايد قانون گذاري كند و نظارت كند كه آن بازار، بازار رقابتي باشد. كشور نمونه در اين مورد سنگاپور بوده است.

چين شناسي و هند شناسي نيز از ديگر موضوعات اين اجلاس بود. چين 25سال پيش صادراتش 20 ميليارد دلار بود و در سال 2005 بيش از 85 ميلارد دلار صادرات داشته است ، امروز اقتصاد چين يك سوم اقتصاد ژاپن و يك هفتم اقتصاد آمريكا شده وبه هر حال رشد، ريسك هم دارد و تعامل با جهان يك اصل اثبات شده براي رشد است. از سال 1998ميلادي تا 2005 يعني طي هفت سال گذشته 350 ميليارد دلار سرمايه گذاري خارجي در چين شده است و اين افزايش پر شتاب قدرت و ثروت چين است كه ايجاب مي‌كند سياستمداران آن بسيار پيچيده و كم صحبت بوده و ديپلماسي قوي داشته باشند. سخنرانيها و عملكرد مقامات چيني در اجلاس داووس بسيار قابل توجه و فعال بود.

چين

كشور چين توانست در سال 2005 براي دومين سال متوالي بيش از 60 ميليارد دلار سرمايه گذاري مستقيم خارجي را جذب نمايد سرمايه گذاري خارجي در چين از كيفيت مناسبي برخوردار است .وزارت بازرگاني چين معتقد است آمارهاي منتشره گرايش روز افزون سرمايه‌گذاري در بانك هاي چين، كارگزارها و شركت هاي بيمه را ناديده گرفته است. سرمايه گذاري مستقيم خارجي از اين جهت براي بهبود صادرات مهم مي باشد كه موجب گرديده تا چين به سومين كشور جهان از نظر داد و ستد تبديل گردد. در سال 2005 سرمايه‌گذاري مستقيم خارجي 15كشور عضو اصلي اتحاديه اروپا از رشدي بالغ بر 5/22 درصد برخوردار بود در حاليكه سرمايه‌گذاري مستقيم ايالات متحده در چين 5/22 درصد تنزل داشت.

جان اسنو وزير خزانه داري ايالات متحده آمريكا اظهار داشت دولت چين بايستي حركت بيشتري به سوي انعطاف پذيري ارزش "يوآن" نمايد و دولتمردان اين كشور بايستي بدانند كه افزايش نقش جهاني اقتصاد چين مسئوليت‌پذيري بيشتري را نيز به همراه مي‌آورد. مازاد تجاري چين به 13 ميليارد دلار يعني بالاترين سطح تاريخي خود رسيد.

بحران در بازار بورس كشورهاي عربي حاشيه خليج فارس

كاهش پي در پي شاخص سهام در بازار بازار بورس كويت همسو با كاهش شديد شاخص سهام در بازار بورس سهام عربستان همراه بود كه در پايان هفته گذشته تنها در يك روز حدود هزار واحد كاهش يافت از ديگر ويژگي‌هاي بازار بورس سهام كويت در هفته جاري در كنار كاهش شاخص سهام، كاهش مبالغ معاملات و نيز كاهش تعداد سهام داد و ستد شده از سوي خريداران و فروشندگان سهام بود اين در حالي است كه شاخص سهام در بازارهاي بورس كشورهاي عضو شوراي همكاري خليج فارس بطور كلي طي هفته جاري سير نزولي داشت و براي مثال شاخص سهام در معاملات روز گذشته علاوه بر بازار بورس كويت در بازارهاي بورس ابو ظبي ، دبي ، قطر ، عمان و بحرين كاهش يافت و تنها شاخص سهام در بازار بورس عربستان ترقي كرد.

شركت‌هاي سهامي بازار بورس امارات طي دو روز با كاهش ۲۰‬ميليارد درهمي ارزش سهام مواجه شدند. تمامي شركت‌هاي فعال در بازارهاي بورس دبي با سقوط ارزش سهام وكاهش سه درصدي شاخص كل وشركت‌هاي بازار بورس ابوظبي نيز به جز تعداد اندكي با سقوط ارزش سهام وكاهش دو ونيم درصد شاخص كل مواجه شدند. در زمان حاضر بازار بورس امارات شامل 40 شركت در ابوظبي و 33 ‬شركت در دبي مي باشد. از ميان ‪ ۷۳‬شركت موجود در بازار سهام امارات تنها خريد وفروش سهام در ۱۲‬شركت براي خارجيان مجاز است. بر اساس قوانين جاري خارجيان تنها مي‌توانند از ‪۱۵‬تا حد اكثر ‪ ۴۹‬درصد سهام اين شركت‌هارا خريداري كنند. شاخص‌هاي كلي بازارهاي سهام در پايان معاملات با كاهش ‪۲/۳۲‬ درصد با ۷۱۳۸‬واحد در ابوظبي وكاهش ‪ ۲/۳۲‬درصد با‪ ۱۱۶۵‬واحد در دبي متوقف شده است. دست اندركاران بازار بورس ابوظبي ،سقوط ارزش سهام را ناشي از موج تعديل نرخ سهام دانستند. كارشناسان معتقدند، بازارهاي سهام در امارات به دليل تزريق فزاينده نقدينگي به رشد حداكثر رسيده و به همين دليل قيمت سهام بشكل غير قابل انتظاري افزايش يافته‌ است وامكان نوسان جهشي در اين بازار همواره وجود دارد. در همين حال دست اندركاران امور بازار بورس معتقدند، غيرمجاز بودن خريد سهام در بازار بورس امارات را يكي از معايب اين بازار مي‌دانند اما كارگزاران اين بازارها كه اغلب خود مقام‌هاي دولتي امارات مي‌باشند معتقدند اين برنامه دولت براي مجاز بودن خريد سهام توسط سرمايه داران محلي موجب تقويت بازار ونيز كاهش تهديدهاي جانبي بر سهامداران مي‌شود. در سال جاري ميلادي ‪۲۰‬ تا 30 درصد از گردش مالي بازار بورس دبي و نيز حدود ۱۰‬درصد بازار بورس ابوظبي متعلق به خارجيان بوده‌است.

"ابراهيم العساف" وزير دارايي عربستان گفت: دولت قصد دخالت در بازار بورس كشور را دارد به گزارش روز سه‌شنبه منابع خبري سعودي،العساف افزود : وجود برخي شايعات مبني بر دخالت دولت در بورس به منظور نجات آن از بحران صحت ندارد. وزير دارايي عربستان گفت : برخي گفته‌اند دولت براي نجات بازار سهام قصد تاسيس و استفاده از صندوق‌هاي بيمه يا سرمايه‌گذاري عمومي دارد اما بايد بگويم كه اين مسئله صحت ندارد. وي گفت : سهام سرمايه‌گذاران در بورس يك موضوع شخصي است و دولت هيچگاه قصد دخالت در آن را نداشته و نخواهد داشت. العساف در مورد دليل واقعي سقوط شاخص سهام‌دربورس اين كشور اظهار داشت:
شاخص سهام طي ماه‌هاي گذشته بدون دليل و توجيه افزايش يافته بود و اينك بازار در حال تصحيح اين مسئله است. پيشتر نيز بسياري از ناظرين امور اقتصادي عربستان دليل اصلي سقوط بازار سهام را همين مسئله اعلام كرده بودند. سقوط ارزش سهام در بازار بورس عربستان از دو هفته پيش آغاز شد و برخي گزارشها حاكيست كه سهام‌داران طي اين مدت ‪ ۷۵۰‬ميليارد ريال‌سعودي معادل ‪۲۰۰‬ميليارد دلار متضرر شده‌اند. زماني كه روند سقوط سهام در بورس عربستان آغاز شد شاخص سهام آن حدود ۲۰‬هزار واحد بود اما اين شاخص به ۱۵۶۴۱‬واحد رسيد. سقوط شاخص سهام در بورس عربستان به موضوع اصلي مردم و مطبوعات اين كشور تبديل شده است.

ادامه سقوط شاخص سهام در بازار بورس عربستان ، بالاخره پادشاه اين كشور را ناچار به واكنش كرد و همين امر وضعيت بورس را تا حدود زيادي بهبود بخشيد. پس از گذشت دو هفته از آغاز سقوط بازار بورس عربستان، پادشاه اين كشور عصر چهارشنبه در فرماني اجازه مشاركت خارجي‌هاي مقيم اين كشور در معاملات بورس را صادر كرد در اين فرمان همچين "ابراهيم العساف" وزير دارايي مكلف شد در نشستي با سهام‌داران بزرگ در بورس به بررسي مشكلات بپردازد. دخالت دولت در بازار بورس عربستان در حالي صورت گرفت كه وزير دارايي اين كشور قبلا اعلام كرد كه دولت به هيچ عنوان در اين مسئله دخالت نخواهد كرد. از سوي ديگر شاهزاده "وليد بن طلال" ، اعلام كرد كه ‪۱۰‬ميليارد ريال سعودي (۲/۶‬ميليارد دلار) در بازار بورس سرمايه‌گذاري خواهد كرد. شاهزاده وليد بزرگ‌ترين سرمايه‌دار سعودي محسوب مي‌شود و بر اساس آمارهاي منتشره در غرب وي هشتمين سرمايه‌دار جهان است

بازار بورس اوراق بهادار كويت كه دومين بازار بزرگ بورس سهام در كشورهاي عرب است، به دليل كاهش سريع شاخص سهام آن، نيز به سوي سقوط پيش رفت. شاخص سهام دراين بازار تنزل كرد بنحوي كه طي ‪ ۴‬روز حدود 400 واحد كاهش يافت. اين در حالي است كه شاخص كل سهام در بازار بورس كويت كه هفتم فوريه گذشته به 12054 واحد رسيد، در بهمن ماه به زير 10500 ‬واحد تنزل كرده است. شاخص سهام در بازار بورس اوراق بهادار كويت طي چهار روز متوالي در بهمن ماه به ترتيب ‪ ۵۰/۶ ،۱۶۱/۹،۱۴۳/۲‬و ‪ ۱۴۸/۷‬واحد كاهش يافت. معامله‌كنندگان سهام در بازار بورس كويت كه طي ماه گذشته در نتيجه كاهش پياپي شاخص سهام، زيان‌هاي بسياري متحمل شدند، باابراز نگراني از روند رو به كاهش ارزش سهام در بازار بورس كويت، از دولت اين كشور جهت دخالت باهدف جلوگيري از سقوط بيشتر سهام اين بازار دعوت كردند.

منبع : سازمان تامين اجتماعي - تحولات فصلي اقتصاد ايران