ناصر جبرائیل اوغلی naser jebraeil oghli

حمل ونقل - بازرگانی - اقتصاد - بازاریابی - مطالب آزاد

در دنیا لذتی نیست که با لذت مطالعــه برابری کند.
نویسنده : ناصر - ساعت ۱:٤۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٧/۱٦
 

در دنیا لذتی نیست که با لذت مطالعــه برابری کند.

پنج ویژگی اصلی برنامه ریـزی

ـ توجه به گذشته ، ابتدا باید امکانات خود را بشناسید . بدون شناخت دقیق توانایی ها ، نمی توانید برنامه ای واقع بینانه تدوین نمائید و لذا باید به عملکرد تحصیل گذشته خود توجه کنید .

 

توجه به گذشته و ثبت ساعات مطالعه تان در روزهای قبل 2 فایده دیگر نیز دارد :

اولاً : وقتی ساعات مطالعه خود را می نویسید انگیزه بیشتری می یابید که در روزهای بعد بهتر کار کنید .

ثانیاً : راندمان کار خودتان را بدست می آورید و مثلاً متوجه می شوید در یک ساعت مطالعه چند صفحه کار کرده اید ، لذا برای برنامه ریزی ملاک دقیق تری خواهید داشت .

توجه به گذشته سه مزیت مهم دارد :

1- آگاهی از توان مطالعاتی ( روزی چند ساعت درس می خوانید )

2- افزایش انگیزه ، برای بهبود عملکرد بعدی ( در هفته بعد بیشتر یا عمیق تر مطالعه می کنید ) .

3- تشخیص بازده عملکرد مطالعاتی ( در هر ساعت مطالعه چقدر بازده دارید )

ویژگی دوم : برنامه هر کسی با دیگری تفاوت دارد و مخصوص خود اوست .

دانش آموزان به دلایل زیر با هم تفاوت دارند :

1- در زمینه بهره هوشی 2- پایه درسی 3- نقاط قوت و ضعف در دروس مختلف 4- اهداف آموزشی 5- عادات و روشهای مطالعه 6- محیط و شرایط زندگی و تحصیل 7- میزان اعتماد به نفس و خودباوری . لذا هر فرد باید برنامه ای مختص خود داشته باشد . آدم ها ماشین نیستند و نمی توان برای همه یک قالب ریخت .

ویژگی سوم : واحد زمانی برنامه ریزی یک هفته است . یک هفته واحد زمانی مناسب تری برای برنامه ریزی است . ساعات مطالعه خودتان را که در طول یک هفته ارزیابی می کنید بهتر متوجه می شوید که آیا درسی را بیش از اندازة لازم مطالعه کرده اید یا نه ؟ بررسی عملکرد در طول یک هفته مشخص می کند که چقدر در کارهایتان تعادل یا عدم تعادل داشته اید .

ویژگی چهارم : در این روش برنامه ریزی اصلی ترین نقش را خود شما دارید . هیچ کس به اندازة خود شما دلسوز و نگران سرنوشت شما نیست .  ثانیاً هیچ کس به اندازة شما از جزئیات کارتان آگاه نیست لذا باید شما برای خودتان برنامه ریزی کنید .

ویژگی پنجم : با خودتان رقابت کنید .

سالم ترین ، صحیح ترین و مؤثرترین نوع رقابت ، رقابت انسان با خود اوست . باید دائماً تلاش کنید قابلیت ها و توانایی های خود را بیشتر و بیشتر متحقق نمائید . مثلاً بدانید در این هفته چند ساعت مطالعه کرده اید . حتماً در هفته آینده تلاش خواهید نمود ساعات بیشتری درس بخوانید یا مؤثرتر مطالعه کنید .

اصلی ترین و سالم ترین مسابقه و مؤثرترین نوع رقابت ، رقابت با خود است . باید هر روزت بهتر از روز قبل و هر هفته ات بهتر از هفته قبل باشد .

به عنوان نمونه جدول ذیل را جهت برنامه ریزی هفتگی و جدول شماره 2 را به عنوان جدول برنامه ریزی سالانه به پیوست  ضمیمه می باشد . جهت استفاده دانش آموزان ( برگرفته از کتاب برنامه ریزی قلم چی )

 

برای آدم های مصمّم و جدّی همیشـــه وقت و فرصت فراهم است .

جدول فوق ( مطالعة هفتگی ) ستون عمودی و تعدادی ردیف افقی دارد . ستونهای عمودی جدول مربوط به روزهای هفته است . و ستونهای افقی مربوط به دروس هر رشته تحصیلی می باشد به عنوان مثال در پیوست ذکر شده است .

ضمناً به خاطر داشته باشد که درس هر روز را همان روز مدتی مطالعه کنید . مثلاً تمرین مختصری از درس ریاضی را بعد از کلاس ریاضی همان روز انجام دهید و چند نمونه از تمرینات آن را در خانه حل نمائید . اگر شما این توصیه را انجام دهید یادگیری شما از درس ریاضی تان عمیق تر و راحت تر خواهد شد و الا اگر درس امروز را نخوانید و تمرین حل نکنید و به روز دیگری موکول کنید خواهید دید آنچه که امروز از کلاس ریاضی یاد گرفته اید شاید به کلی از ذهنتان پاک شده باشد . منتها انجام این کار به یک ارادة محکم نیاز دارد . اگر بتوانید این توصیه را اجرا کنید بازده مطالعه تان به شدت افزایش می یابد .

قبل از شروع هر درس قصد و نیت کنید . مثلاً امروز بگوئید می خواهیم در ساعت فلان درس زمین را به مدت 1 ساعت بخوانم ( یا درس در ساعت دیگر ) این امر باعث افزایش تمرکز شما در مطالعه می شود . و جلوی پرش ذهن و پراکندگی حواس را می گیرد . در ضمن مابین هر 45 یا 60 دقیقه مطالعه یک ربع یا 10 دقیقه استراحت به خودتان بدهید.

توصیه سوم : بالای صفحات کتاب زمان مطالعه آن را با مداد بنویسید . اگر این کار را همیشه انجام دهید در کل می توانید زمان دوره کردن کامل آن کتاب را بدست آورید و این یک معیار تقریبی برای آینده شما هم خواهد بود .

در پایان اگر بتوانید در زیر جدول برنامه ریزی تان نکات مثبت و نکات منفی را ذکر کنید . خواهید توانست در آینده برنامه ریزی مؤثرتر و کامل تری داشته باشید. مثلاً ساعت های مطالعه تان را افزایش دهید یا منظم تر بخوانید .

 

 شرایط صحیح مطالعه و مرور

چرا باید مطالبی را که می خواهیم فرا بگیریم مرور کنیم ؟

زیرا بدون مرور مجدد مطالبی که مطالعه کرده ایم ، نمی توانیم انتظار داشته باشیم آنها را در هنگام امتحان ( آزمون ) به یاد بیاوریم .

کجا بایستی عمل مرور را انجام دهیم ؟

در اطاقی ساکت که در آن میز و یک ساعت موجود باشد ، و از گرما و نور مناسب برخوردار باشد . چراغ مطالعه را نیز توصیه می کنیم ، زیرا باعث می شود تا بتوانیم روی موضوعی که می خواهیم فرا بگیریم تمرکز نمائیم .

چگونه بایستی مرور کرد ؟

اگر بدون در نظر گرفتن مدت زمان به مطالعه بپردازیم درخواهیم یافت که توانائی های یادگیری به تدریج کم و کمتر می شود .

در ابتدا زمان مطالعه را تعیین کنید !

موقعی که می خواهیم مرور کردن را شروع نمائیم بایستی با خود بگوئیم بعد از مثلاً 2 ساعت آن را متوقف خواهیم ساخت در این صورت درخواهیم یافت که توانائی های یادگیری ما در آغاز کاهش ولی در پایان مدت قدری افزایش خواهد یافت زیرا در می یابیم که به پایان جلسه نزدیک می شویم .

منحنی U

می توانیم از منحنی U  شکل استفاده کرده و با تقسیم جلسه دو ساعته به چهار جلسه کوتاه تر ( هر کدام 25 دقیقه و با در نظر گرفتن یک استراحت کوتاه در فواصل آنها ) بازده یادگیری را افزایش دهیم . توجه به این مسئله ضروری است که زمان استراحت باید از قبل مشخص شود تا اینکه در آخر هر جلسه نمودار سیر صعودی داشته باشد .

برای مثال اگر ، می خواهیم مرور درس را در ساعت 6 بعدازظهر شروع کنیم بایستی به ساعت خود نگاه کرده و با خود بگوئیم که ساعت شش و بیست و پنج دقیقه بعدازظهر درس خواندن را متوقف می کنم ( نه زودتر و نه دیرتر ) و رأس ساعت بایستی میز مطالعه را ترک کنیم و به خود استراحت 10 دقیقه ای بدهیم ، و در رأس ساعت شش و سی و پنج دقیقه به پشت میز برگردیم و با خود بگوییم که من تا ساعت 7 بعدازظهر مطالعه خواهم کرد ( نه زوتر و نه دیرتر ) و همین روند را ادامه دهیم ، با انجام این روش کارآیی خود را در یادگیری افزایش می دهیم .

پس از چه مدت زمانی بایستی عمل مرور را تکرار کنیم ؟

مقدار اطلاعاتی را که شما می توانید به یاد بیاورید بر حسب مدت زمانی که از لحظه مطالعه گذشته است نشان می دهد با تعجب مشاهده می گردد در ابتدا نمودار حالت صعودی دارد و این به خاطر آن است که مغز هنوز در حالت مرتب کردن مطالبی است که فرا گرفته شده است و پس از مدتی کوتاه نمودار به شدت شروع به افت می کند به طوری که بعد از مدت یک روز فراگیر قادر است فقط 25% مطالبی را که یاد گرفته است به خاطر بیاورد دو راه برای بهبود یادآوری و بالا بردن نمودار وجود دارد :

1- اگر پس از 10 دقیقه آنچه را که فرا گرفته اید بطور خلاصه مجدداً به یاد بیاورید ( مطالب را برای خود تعریف کنید و در صورتی که قسمتی از مطالب را نمی توانید به یاد بیاورید آنرا مرور نمائید ) و این مطلب با 10 دقیقه تنفس ( استراحت ) که به خود در هنگام مطالعه دادیم مطابقت دارد . به مجرد اینکه در ساعت شش و سی و پنج دقیقه به پشت میز مطالعه باز می گردیم اولین چیزی که بایستی انجام دهیم همان مرور اجمالی مطالبی است که در طی 25 دقیقه قبل یاد گرفته ایم .

مرور اجمالی مطالعه را یک روز بعد و مجدداُ یک هفته بعد تکرار نمائیم .

در این صورت نمودار می تواند مجدداً حالت صعودی داشته باشد . مثلاً شب بعد مروری اجمالی را تکرار نمائیم . واضح است که با انجام این اعمال مطالب فرا گرفته شده در حافظه درازمدتتان ثبت خواهد شد .

 

2- روش دیگری که برای بهبود یادآوری مطالب وجود دارد این است که سعی کنیم تمام قسمت ها یا مطالبی را که می خواهیم فرا بگیریم بفهمیم ، این کار باعث می شود که نمودار کلاً بالاتر برود اگر مطالب را طوطی وار فرا بگیریم این باعث پائین رفتن کلی نمودار می گردد .

        نکته مهم : در عمل مرور ، مهم ترین نکته این است که بایستی مرور بطور مکرر و در بازه یا فاصله زمانی مناسب و درست صورت گیرد .

نتیجـه :

1. منحنی های فراموشی نشان می دهد مطالعه درس هر روز در همان روز به مراتب بهتر از آن است که درس هر روز را قبل از کلاس بعدی بخوانید .